'De fiscus ziet u'

Wie crypto, beleggingen of aandelen in een vennootschap bezit, merkt het steeds duidelijker: de fiscus beschikt over meer informatie dan ooit. Met de Europese DAC8-richtlijn en de uitbreiding van het Centraal Aanspreekpunt komen nu ook cryptobeleggingen scherp in beeld. Tijd om na te gaan of je dossier klopt. 

Wat de fiscus vandaag ziet 

Je bankrekeningen, je effectenrekening, je vastgoed: de fiscus heeft er al langer zicht op. Gegevens worden automatisch gerapporteerd, centraal geregistreerd en over de grenzen heen uitgewisseld. Wat vroeger moeizaam moest worden opgevraagd, ligt vandaag vaak al klaar bij de administratie. 

Daardoor verschuift de vraag. Het gaat niet langer alleen om wat is belastbaar?, maar ook om: is wat je aangeeft consistent met de informatie die beschikbaar is? Een vergeten rekening of een slecht gedocumenteerde transactie valt vandaag sneller op dan vroeger. 

In dit artikel zoomen we in op drie domeinen waar die transparantie voelbaar wordt: crypto, beleggingen en meerwaarden op aandelen. Telkens met dezelfde boodschap: wie zijn zaken vooraf op orde heeft, hoeft zich weinig zorgen te maken. 

Crypto komt nadrukkelijk in beeld 

Crypto leek lange tijd een fiscale grijze zone. Dat verandert snel. Via de Europese DAC8-richtlijn moeten rapporterende cryptodienstverleners sinds 1 januari 2026 gegevens verzamelen over hun gebruikers en hun transacties. Die informatie wordt vanaf volgend jaar tussen de belastingadministraties uitgewisseld: de eerste uitwisseling, over transacties in 2026, moet uiterlijk op 30 september 2027 plaatsvinden. Op basis daarvan kan de fiscus nagaan of een buitenlandse cryptorekening wel in de aangifte werd vermeld. 

Ook in België neemt de transparantie toe. Vanaf december 2026 moeten cryptoplatformen met een Belgische meldingsplicht de gegevens en saldi van al hun gebruikers opnemen in het Centraal Aanspreekpunt (CAP) van de Nationale Bank van België. 

Melden: in je aangifte én bij het CAP 

Heb je een cryptorekening bij een buitenlandse aanbieder? Dan moet je die mogelijk vermelden in je aangifte personenbelasting. De aangifteplicht geldt voor rekeningen bij een buitenlandse bank-, wissel-, krediet- of spaarinstelling. Of een cryptoplatform daaronder valt, hangt af van zijn statuut. Voor zogenaamde ‘non-custodial wallets’, waarbij je zelf je privésleutel beheert, geldt die aangifteplicht niet. In de praktijk raden fiscalisten aan om een ‘custodial account’ bij een buitenlandse beurs uit voorzorg altijd aan te geven. 

Een buitenlandse cryptorekening moest bovendien al langer gemeld worden bij het CAP. Een laag saldo vormt daarbij geen algemene uitzondering. De registratie bij het CAP hoef je niet jaarlijks te herhalen, maar wijzigingen en afsluitingen moet je wel doorgeven. De vermelding in je belastingaangifte doe je wél elk jaar opnieuw. 

Belasten: welke transacties verdienen aandacht? 

• Kopen en bijhouden levert geen inkomen op. Wie crypto enkel koopt en bijhoudt, zonder te verkopen, te ruilen of te laten renderen, hoeft een loutere waardestijging niet aan te geven. 
• Verkopen met winst kan wel belastbaar zijn. Welk regime dan speelt, lees je hieronder. 
• Ruilen van de ene cryptomunt tegen de andere kan eveneens een realisatie zijn. Baseer je dus niet alleen op de overschrijvingen naar je bankrekening. 
• Stakingbeloningen, vergoedingen voor het vastzetten of inzetten van cryptomunten, worden in de rulingpraktijk belast als roerend inkomen tegen 30%. De precieze fiscale behandeling hangt af van de omstandigheden. 
• Transfers tussen eigen wallets zijn op zich geen belastbare realisatie. Je moet wel kunnen aantonen dat het om je eigen wallets gaat. 

Heb je in 2025 cryptomunten met winst verkocht, dan zijn drie fiscale regimes mogelijk: 

• normaal beheer van het privévermogen is onbelast,  
• speculatie wordt belast tegen 33% plus gemeentebelasting en beroepsinkomen tegen progressieve tarieven tot 50%.  
• Voor meerwaarden die vanaf 1 januari 2026 binnen het normaal beheer worden gerealiseerd, geldt de nieuwe meerwaardebelasting van 10%, na een jaarlijkse vrijstelling van 10.000 euro per belastingplichtige. Cryptoactiva behoren immers tot de financiële activa waarop die belasting van toepassing is. In welk regime je terechtkomt, blijft een feitenkwestie: de frequentie van je transacties, de aanhoudingsduur, het aandeel van crypto in je vermogen en het gebruik van geleend geld spelen allemaal mee. Crypto staat fiscaal dus niet los van de rest van je vermogen. 

Praktisch kader: 
Heb je crypto? Download je volledige transactiehistoriek en bewaar aankoopbewijzen en rekeningafschriften. Zo kun je verklaren welke bedragen aankopen, verkopen, beloningen of verplaatsingen tussen eigen wallets waren. 

Meerwaarden zijn niet meer vanzelfsprekend belastingvrij 

Wat voor crypto geldt, geldt in grote lijnen ook voor je andere beleggingen. Sinds 1 januari 2026 geldt een belasting van 10% op bepaalde gerealiseerde meerwaarden op financiële activa binnen het normaal beheer van het privévermogen. Denk aan aandelen, fondsen, ETF's, obligaties en crypto. 

Belangrijk om te onthouden: enkel gerealiseerde meerwaarden worden belast. Een loutere waardestijging zonder verkoop blijft buiten schot. Daarnaast geldt een jaarlijkse vrijstelling van 10.000 euro per belastingplichtige.  

• De referentiewaarde. De waarde op 31 december 2025 speelt een sleutelrol bij de berekening van de belastbare meerwaarde. Wie die waarde goed kan onderbouwen, staat sterker. 
• Belangrijke deelnemingen. Wie op het moment van de verkoop zelf minstens 20% van de rechten in een vennootschap bezit, heeft een aanmerkelijk belang. Dan geldt een specifieke regeling: een vrijstelling van 1 miljoen euro per periode van vijf jaar, en daarboven progressieve tarieven van 1,25% (tot 2,5 miljoen euro), 2,5% (van 2,5 tot 5 miljoen euro), 5% (van 5 tot 10 miljoen euro) en 10% daarboven. De 20%-grens wordt per persoon beoordeeld, dus bij een gespreid aandeelhouderschap, bijvoorbeeld na een successieplanning of een gefaseerde verkoop, loont het om die grens vooraf te bewaken. 

Ook hier blijft het onderscheid tussen normaal beheer, speculatie en beroepsactiviteit relevant. Wie frequent handelt of met geleend geld belegt, riskeert buiten het normaal beheer te vallen en in een zwaarder belastingregime terecht te komen. 

Voor ondernemers die ooit hun eigen vennootschap willen verkopen, is vooral de waardering van de onderneming een aandachtspunt. d&p wees eerder al op het belang van de waarde op 31 december 2025 voor de nieuwe meerwaardebelasting. Wie vandaag al zorgt voor een degelijk onderbouwde waardering, vermijdt later discussie.  

Meerwaarden op aandelen: ook de intermediair meldt 

Verkoop je aandelen van je vennootschap, dan rekent de fiscus niet langer alleen op jouw aangifte. Alle betrokken intermediairs hebben een rapporteringsplicht bij transacties die leiden tot: 

• interne meerwaarden, bijvoorbeeld bij de verkoop van aandelen aan een vennootschap die je zelf controleert; 
• meerwaarden op een aanmerkelijk belang, de deelnemingen van minstens 20% die we hierboven bespraken. 

Het begrip intermediair is ruim. Het gaat om iedereen die de verrichting bedenkt, aanbiedt, structureert, beschikbaar stelt voor uitvoering of na uitvoering beheert. Bij een gemiddelde aandelentransactie zijn er dus al snel meerdere intermediairs betrokken. 

Is een intermediair gebonden door het beroepsgeheim, dan rapporteert hij niet zelf aan de fiscus. Hij moet de andere betrokkenen wel schriftelijk informeren. De rapportering gebeurt uiterlijk op de laatste dag van februari van het jaar na de transactie. Voor een verkoop in 2026 is dat dus uiterlijk 28 februari 2027. 

Praktisch kader: 
Plan je een verkoop van aandelen? Ga ervan uit dat de fiscus van de transactie op de hoogte is. Stem vooraf af wie als intermediair optreedt en wie de melding doet, en zorg dat je aangifte, de waardering en de structuur van de deal met elkaar sporen. 

De rode draad: documenteer 

Crypto, beleggingen en aandelen in je vennootschap lijken drie aparte werelden. Fiscaal hebben ze minstens één zaak gemeen: je dossier moet kloppen. 

De fiscus beschikt over steeds meer gegevens om je aangifte aan te toetsen. Met een goed opgebouwd dossier beantwoord je elke vraag vlot. Een praktische checklist voor de ondernemer: 

1. Breng je relevante privé en zakelijke vermogensbestanddelen in kaart. 
2. Controleer of je buitenlandse rekeningen, ook cryptorekeningen, correct gemeld zijn in je aangifte en bij het CAP. 
3. Bewaar bewijsstukken van aankoopprijzen en transacties, inclusief je volledige transactiehistoriek bij cryptoplatformen. 
4. Zorg bij waarderingen voor voldoende onderbouwing. 
5. Bekijk vooraf de fiscale gevolgen van een verkoop of overdracht. 
6. Bespreek bijzondere situaties vóór je de transactie uitvoert. 
    

Wacht niet op een fiscale vraag 

Meer fiscale transparantie hoeft geen probleem te zijn als je documentatie en fiscale positie vooraf goed zitten. Wie pas begint uit te zoeken wat er gebeurd is wanneer er een vraag van de fiscus komt, heeft doorgaans een veel moeilijker dossier. 

Merk je dat een eerdere aangifte onvolledig was? Neem dan voor een rechtzetting contact op met je taxatiedienst. Let wel: een ontbrekende CAP-melding moet je afzonderlijk regelen, en een spontane rechtzetting geeft niet automatisch de garantie dat een sanctie vervalt. Ook hier geldt: hoe vroeger je het aanpakt, hoe beter. 

Twijfel je over de fiscale behandeling van je crypto, beleggingen of meerwaarden op aandelen? Laat je situatie vooraf bekijken. Zo weet je welke aandachtspunten spelen en welke documentatie je best bijhoudt. Neem contact op met Dieter Bruneel via dieter.bruneel@denp.be of maak hier een afspraak